บอน พืชพื้นบ้าน สมุนไพร สรรพคุณและโทษ เป็นอย่างไร

บอน พืชในที่ราบลุ่ม พืชล้มลุก สมุนไพร ลักษณะของต้นบอน เป็นอย่างไร คุณค่าทางโภชนาการของบอน สรรพคุณของบอน เช่น เป็นยาระบาย ช่วยขับปัสสาวะ ช่วยห้ามเลือด ช่วยขับน้ำนมสตรีโทษของบอน มีอะไรบ้าง

บอน สมุนไพร พืชพื้นบ้าน สรรพคุณของบอน

ต้นบอน ภาษาอังกฤษ เรียก Elephant ear ลักษณะใบใหญ่คล้ายหูช้าง ชื่อวิทยาศาสตร์ของบอน คือ Colocasia esculenta (L.) Schott สำหรับชื่อเรียกอื่นๆ ของบอน เช่น ตุน บอนหอม บอนจืด บอนเขียว บอนจีนดำ บอนท่า บอนน้ำ ขื่อที้พ้อ ขือท่อซู่ คึทีโบ คูชี้บ้อง คูไทย ทีพอ กลาดีไอย์ กลาดีกุบุเฮง บอนหวาน เป็นต้น บอนมีถิ่นกำเนิดอยู่ในเขตที่ราบลุ่มของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

ลักษณะของต้นบอน

ต้นบอน เป็นพืชล้มลุก ที่เจริญเติบโตได้ดีในพื้นที่ราบลุ่ม ชอลดีที่มีความอุดมสมบูรณ์ อุ้มน้ำได้ดี สามารถพบบอนได้ทั่วไป ในทุกภาคของประเทศไทย อายุของบอนหลายปี สามารถขยายพันธุ์ด้วยวิธีการแยกหน่อ การปักชำหัว ลักษณะของต้นบอน มีดังนี้

  • ลำต้นของบอน บอนมีเหง้าลักษณะเป็นทรงกระบอกอยู่ใต้ดิน ลำต้นแทงออกจากเหง้า ลักษณะลำต้นตั้งตรง อวบน้ำ สีเขียว ความสูงประมาณ 1 เมตร
  • ใบบอน ลักษณะใบเป็นใบเดี่ยว หนึ่งก้านใบมี 1 ใบ ลักษณะใบใหญ่ คล้ายรูปหูช้าง เป็นรูปหัวใจ ปลายใบแหลม โคนใบเว้าแหลม โคนใบแยกเป็นแฉก ใบสีเขียว ผิวใบเรียบ
  • ดอกบอน เป็นดอกเดี่ยว ดอกออกเป็นช่อ แทงออกจากลำต้น มีกาบสีเหลืองอ่อนหรือสีเหลืองนวลหุ้ม ดอกสีเขียว มีกลิ่นหอม
  • ผลบอน ผลสดมีสีเขียว ภายในมีเมล็ด

คุณค่าทางโภชนาการของบอน

สำหรับการรับประทานบอนเป็นอาหาร สามารถรับประทานใบบอน และ ก้านใบบอน นักโภชนาการได้ศึกษาคุณค่าทางโภชนาการของบอน มีดังนี้

คุณค่าทางโภชนาการของใบบอน ขนาด 100 กรัม ให้พลังงานมากถึง 112 แคลอรี มีสารอาหารสำคัญประกอบด้วย คาร์โบไฮเดรต 25.8 กรัม โปรตีน 2.1 กรัม ไขมัน 0.1 กรัม กากใยอาหาร 1 กรัม วิตามินเอ 103 หน่วยสากล วิตามินบี1 0.15 มิลลิกรัม วิตามินบี2 0.17 มิลลิกรัม วิตามินบี3 1.0 มิลลิกรัม วิตามินซี 2 มิลลิกรัม ธาตุแคลเซียม 84 มิลลิกรัม และ ธาตุฟอสฟอรัส 54 มิลลิกรัม

คุณค่าทางโภชนาการของก้านใบบอน ขนาด 100 กรัม ให้พลังงานมากถึง 24 แคลอรี มีสารอาหารสำคัญประกอบด้วย คาร์โบไฮเดรต 5.8 กรัม โปรตีน 0.5 กรัม ไขมัน 0.9 กรัม กากใยอาหาร 0.9 กรัม วิตามินเอ 300 หน่วยสากล วิตามินบี1 0.02 มิลลิกรัม วิตามินบี2 0.04 มิลลิกรัม วิตามินบี3 13 มิลลิกรัม วิตามินซี 1 มิลลิกรัม ธาตุแคลเซียม 49 มิลลิกรัม ธาตุฟอสฟอรัส 25 มิลลิกรัม ธาตุเหล็ก 0.9 มิลลิกรัม

สรรพคุณของบอน

สำหรับการใช้บอนด้านการบำรุงร่างกายและการรักษาโรค สามารถใช้ประโยชน์จาก รากบอน หัวบอน น้ำจากกาบใบบอน ก้านใบบอน น้ำยางบอน ไหลบอน สรรพคุณของบน มีดังนี้

  • รากบอน สรรพคุณแก้เจ็บคอ แก้ท้องเสีย
  • หัวบอน สรรพคุณเป็นยาระบาย ช่วยขับปัสสาวะ ช่วยห้ามเลือด ช่วยขับน้ำนมสตรี
  • น้ำจากกาบบอน สรรพคุณแก้ไข้ ช่วยห้ามเลือด แก้พิษแมลงป่อง แก้ฟกช้ำ
  • ลำต้นบอน สรรพคุณรักษาแผลงูกัด แก้พิษคางคก
  • น้ำยางบอน สรรพคุณแก้พิษแมลงสัตว์กัดต่อย กำจัดหูด
  • ไหลบอน สรรพคุณรักษาฝีตะมอย

โทษของบอน

ต้นบอนมีความเป็นพิษ โดยในน้ำยางของบอน หากสัมผัสจะระคายเคืองผิวหนัง จะทำให้เกิดอาการแสนร้อน หากรับประทานแบบสดๆ ทำให้เกิดน้ำลายมาก บวมลิ้น ปาก เพดาน และใบหน้า