ส้มแขก สมุนไพร สรรพคุณลดความดัน ประโยชน์และโทษ มีอะไรบ้าง

ส้มแขก สมุนไพร ผลส้มแขกรสเปรี้ยว นิยมนำมาทำอาหารในรสเปรี้ยว ลักษณะของส้มแขก เป็นอย่างไร สรรพคุณของส้มแขก เช่น ลดความดัน ลดน้ำหนัก บำรุงเลือด โทษของส้มแขก มีอะไรบ้าง

ส้มแขก สมุนไพร สมุนไพรราเปรี้ยว สรรพคุณของส้มแขก

ส้มแขก ( Garcinia ) ชื่อวิทยาศาสตร์ของส้มแขก คือ Garcinia atroviridis Griff. ex T.Anderson สำหรับชื่อเรียกอื่นๆของส้มแขก เช่น ชะมวงช้าง ส้มควาย อาแซกะลูโก ส้มพะงุน ส้มมะอ้น ส้มมะวน มะขามแขก เป็นต้น ถิ่นกำเนิดของส้มแขก คือ ประเทศอินเดียและศรีลังกา ซึงในประเทศไทยสามารถพบได้ทางภาคใต้ ยะลา ปัตตานี และ นราธิวาส

ผลส้มแขก นิยมนำมาทำอาหาร โดยเฉพาะอาหารอินเดีย ผลส้มแขกมีรสเปรี้ยว นำมาใช้ทำอาหารแทนน้ำมะชามเปียกได้ สำหรับอาหารไทย นิยมนำส้มแขกใช้ทำาอาหาร เช่น แกงส้ม แกงเลียง ต้มเนื้อ ต้มปลา เป็นต้น

ลักษณะของต้นส้มแขก

ต้นสมแขก เป็นไม้ยืนต้น พืชตระกลูมังคุด นิยมรับประทานผล ให้รสเปรี้ยว การขยายพันธุ์ของส้มแขก สามารถขยายพันธ์โดยการเพาะเมล็ดพันธ์ และ การเสียบยอด ลักษณะของต้นส้มแขก มีดังนี้

  • ลำต้นส้มแขก ความสูงประมาณ 10 เมตร ลักษณะของเนื้อไม้แข็ง เปลือกลำต้นมีสีเขียว และ สีน้ำตาลอมดำ ลำต้นมียางสีเหลือง
  • ใบส้มแขก ลักษณะใบเป็นใบเดี่ยว ผิวใบเรียบ ขอบใยเรียบ ลักษณะมันวาว ปลายใบแหลม ใบอ่อนสีน้ำตาลอมแดง ใบแห้งจะเป็นสีน้ำตาล
  • ดอกส้มแขก ลักษณะดอกออกเป็นช่อ โดยดอกออกตามปลายยอด กลีบดอกด้านนอกสีเขียว ส่วนกลีบดอกด้านในสีแดง
  • ผลส้มแขก ลักษณะเป็นผลเดี่ยว เป็นแฉกๆลักษณะกลมมน ผิวของผลเรียบ ผลอ่อนสีเขียว ผลแก่สีเหลือง ขนาดใกล้เคียงกับผลกระท้อน เนื้อผลแข็ง ผลมีรสเปรี้ยว ภายในผลมีเมล็ด

สารสำคัญในส้มแขก

ในผลส้มแขก มีสารสำคัญ คือ HCA “Hydroxycitric Acid” สารชนิดนี้มีคุณสมบัติช่วยยับยั้งการสร้างไขมัน จากการกินอาหารประเภทคาร์โบไฮเดรต นอกจากนี้ ในผลส้มแขก มีกรดอินทรีย์ เช่น กรดซิตริก ( Citric Acid ) กรดโดคีคาโนอิค ( Dodecanoic Acid ) กรดออกตาดีคาโนอิค ( Octadecanoic acid ) และ กรดเพนตาดีคาโนอิค ( Pentadecanoic acid )

สรรพคุณของส้มแขก

สำหรับการนำส้มแขกมาใช้ประโยน์ด้านการบำรุงร่างกายและการรักษาโรค สามารถใช้ประโยชน์ได้จาก ใบ ดอก ราก และ ผล สรรพคุณของส้มแขก มีดังนี้

  • ดอกส้มแขก สรรพคุณช่วยแก้ไอ ช่วยขับเสมหะ ช่วยลดความดัน รักษาเบาหวาน
  • ผลส้มแขก สรรพคุณช่วยลดความดัน ช่วยเจริญอาหาร ช่วยเร่งการเผาผลาญอาหาร ช่วยดักจับแป้งและไขมันจากอาหาร ช่วยทำให้ลำไส้เกิดการเคลื่อนไหวตัวได้เร็วขึ้น ลดน้ำหนัก  ช่วยลดไขมันส่วนเกิน ช่วยบำรุงร่างกาย บำรุงกำลัง
  • รากส้มแขก สรรพคุณช่วยบำรุงเลือด เป็นยาแก้กระษัย บรรเทาอาการปวดท้องในสตรีมีครรภ์ เป็นยาระบายอ่อนๆ ขับปัสสาวะ รักษานิ่ว
  • ใบส้มแขก สรรพคุณช่วยขับถ่าย แก้ท้องผูก

โทษของส้มแขก

สำหรับการใช้ประโยชน์ส้มแขก ทั้งจากส่วนของต้นสด หรือ สารสกัดจากส้มแขก มีข้อควรระวังในการใช้ประโยชน์ ดังนี้

  • ผลิตภัณฑ์ที่สกัดจากส้มแขก ไม่ควรใช้กับสตรีตั้งครรภ์ หรือ สตรีระหว่างการให้นมบุตร เพราะอาจส่งผลต่อฮอร์โมนเพศ
  • ความเป็นกรดของสารสกัดจากส้มแขก หากรับประทานมาก อาจทำให้เกิดการระคายเคืองกระเพาะอาหาร ทำให้ปวดท้อง
  • ผู้ป่วยซึมเศร้า โรคอัลไซเมอร์ ไม่ควรรับประทานส้มแขก เนื่องจากสารHCA อาจมีผลกระทบต่อการสร้าง acetylcholine ในสมอง