เสลดพังพอน สมุนไพร ดอกสวย ประโยชน์หลากหลาย รักษาโรคได้

ต้นเสลดพังพอน สมุนไพร นิยมปลูกเป็นไม้ระดับ เชื่อว่าป้องกันสัตว์มีพิษได้ สรรพคุณถอนพิษจากแมลงกัดต่อย แก้ปวด รักษาแผลไฟไหม้ ยอดอ่อนนำมารับประทานได้

เสลดพังพอน สมุนไพร พืชท้องถิ่น สรรพคุณของเสลดพังพอน

ต้นเสลดพังพอน ภาษาอังกฤษ เรียก Snake Plant ชื่อวิทยาศาสตร์ของเสลดพังพอน คือ Barleria lupulina Lindl.  สำหรับชื่อเรียกอื่นๆของเสลดพังพอน เช่น ลิ้นมังกร ผักมันไก่ ผักลิ้นเขียด พญาปล้องคำ เสลดพังพอนตัวเมีย พญาปล้องดำ พญาปล้องทอง  ลิ้นงูเห่า พญายอ โพะโซ่จาง ชิงเจี้ยน หนิ่วซิ้วฮวา เป็นต้น

ต้นเสลดพังพอน สามารถพบได้ทั่วไปตามป่าเบญจพรรณในแถบประเทศเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เช่น เวียดนาม อินโดนีเซีย มาเลเซีย และไทย เสลดพังพอนเป็นพืชที่นิยมมาปลูกไว้ประดับบ้าน เชื่อว่าสามารถป้องกันสัตว์มีพิษ เช่น งู ตะขาบ แมงป่อง ได้

ประโยชน์ของเสลดพังพอน ยอดอ่อนและใบอ่อน สามารถรับประทานได้ โดยนำมาปรุงอาหาร เช่น แกงแค นอกจากนี้ สารสกัดจากเสลดพังพอนสามารถนำมาสัดทำครีมและโลชั่นในการบำรุงผิวและรักษาโรค เช่น รักษาโรคเริม โรคงูสวัด เป็นต้น

ลักษณะของต้นเสลดพังพอน

ต้นเสลดพังพอน เป็นพืชประเภทไม้พุ่ม สามารถขยายพันธุ์ได้โดย การปักชำ และ การเพาะเมล็ดพันธ์ เจริญเติบโตได้ดีในสภาพแวดล้อมแบบป่าเบญจพรรณ ลักษณะของต้นเสลดพังพอน มีดังนี้

  • ลำต้นเสลดพังพอน มีความสูงไม่เกิน 2 เมตร ลักษณะลำต้นกลม ไม่ใหญ่ เปลือกมีสีเขียวอมน้ำตาล โคนก้านใบมีหนามแหลมคมและยาวสีน้ำตาลข้อละ 2 คู่
  • ใบเสลดพังพอน ลักษณะเป็นใบเดี่ยว รูปรียาวปลายแหลม ผิวใบเกลี้ยง ยาวประมาณ 5-7 ซม. กว้างประมาณ 2 ซม.
  • ดอกเสลดพังพอน ลักษณะดอกเป็นช่อ ออกดอกที่ปลายยอด ดอกเป็นรูปกลมรี กลีบดอกจะเป็นสีเหลือง เรียงซ้อนแผ่ชิดกัน โคนกลีบดอก รวมติดกัน ลักษณะเป็นหลอด
  • ผลเสลดพังพอน ลักษณะของผลเป็นฝัก รูปมนรี ทรงไข่ ภายใน มีเมล็ด 2-4 เมล็ด เมื่อแห้ง จะแยกแตกออกเป็น 2 ซีก

สรรพคุณของเสลดพังพอน

สำหรับการนำเสลดพังพอนมาใช้ประโยชน์ด้านการบำรุงร่างกายและการรักษาโรค สามารถใช้ประโยชน์ได้จาก ราก เปลือกลำต้น ใบ และ ทั้งต้น โดย สรรพคุณของเสลดพังพอน มีดังนี้

  • รากเสลดพังพอน สรรพคุณบำรุงกำลัง ช่วยขับปัสสาวะ ช่วยขับประจำเดือน รักษาอาการประจำเดือนมาไม่ปรกติ ช่วยสมานแผล
  • เปลือกลำต้นเสลดพังพอน สรรพคุณบำรุงกำลัง
  • ใบเสลดพังพอน สรรพคุณลดไข้ แก้เจ็บคอ รักษาคางทูม แก้ปวดท้อง รักษาแผลอักเสบ รักษาแผลไฟไหม้ รักษาแผลน้ำร้อนลวก รักษาแผลหนอง แก้อาการคัน รักษาสิว รักษาแมลงสัตว์กัดต่อย รักษาแผลร้อนใน
  • ทั้งต้นเสลดพังพอน สรรพคุณช่วยลดไข้ แก้ปวดท้อง รักษาแมลงสัตว์กัดต่อย แก้ปวด เคล็ดขัดยอก

สารสำคัญในเสลดพังพอน

ใน เสลดพังพอน มีสารสำคัญมากมาย มีฤทธิ์ ในการต้านพิษต่างๆ ได้ดี ได้แก่

  • สารประกอบ Acetylbarlerin พบใน ใบเสลดพังพอน มีฤทธิ์ลดอาการอักเสบ
  • สารประกอบ Barlerin พบใน ใบเสลดพังพอน มีฤทธิ์ลดอาการอักเสบ
  • สารประกอบ Bataine พบใน ใบเสลดพังพอน มีฤทธิ์ลดอาการอักเสบ
  • สารประกอบ Scutellarein-7-Rhamnosyl glucoside พบใน ใบเสลดพังพอน มีฤทธิ์ลดอาการอักเสบ
  • สารประกอบ Shanzhiside methyl ester พบใน ใบเสลดพังพอน มีฤทธิ์ลดอาการอักเสบ
  •  iridoid glycosides พบใน ก้านเสลดพังพอน มีฤทธิ์ลดอาการอักเสบ
  • สารพวก iridoid มีฤทธิ์ต่อต้านเชื้อไวรัสได้ เช่น ไวรัสงูสวัด โรคเริม หรือ พิษจาก แมลงสัตว์กัดต่อย
  • สารสำคัญ ที่มีฤทธิ์ลดระดับน้ำตาลในเลือด
  • สารสำคัญ ที่มีฤทธิ์ช่วยลดอาการปวด

โทษของเสลดพังพอน

สำหรับเสลดพังพอน เป็นพืชที่มีสรรพคุณในการรักษาโรค แต่ต้องใช้อย่างถูกวิธีและใช้ในปริมาณที่เหมาะสม โดยโทษของเสลดพังพอน มีดังนี้

  • สตรีมีครรภ์ห้ามใช้ สมุนไพร ชนิดนี้ ทั้งการรับประทาน ดื่ม ทา พอก
  • ไม่ควรใช้ติดต่อกันเป็นเวลานาน สามารถใช้เป็นครั้งคราวได้ เมื่อหายดีแล้ว ให้หยุดใช้ หากต้องการใช้ติดต่อกันนานๆ ควรดูส่วนผสมตาม ตำรับยาสมุนไพรไทย ที่มีส่วนผสมของสมุนไพรชนิดอื่น ที่ลดทอนพิษซึ่งกันและกัน จึงสามารถใช้ดื่มบำรุงติดต่อกันเป็นเวลานานๆ ได้

ต้นเสลดพังพอน สมุนไพร นิยมปลูกเป็นไม้ระดับ เชื่อว่าป้องกันสัตว์มีพิษได้ เช่น งู ตะขาบ แมงป่อง สรรพคุณ เช่น ถอนพิษจากแมลงกัดต่อย แก้ปวด รักษาแผลไฟไหม้ ยอดอ่อนนำมารับประทานได้