เสาวรส กะทกรกฝรั่ง ผลไม้แสนอร่อย สมุนไพรบำรุงผิว เป็นอย่างไร

เสาวรส หรือ กะทกรกฝรั่ง เป็นไม้ผลที่ได้รับความนิยมรสเปรี้ยวอมหวาน ลักษณะของต้นเสาวรสเป็นอย่างไร สรรพคุณของเสาวรส เช่น บำรุงสายตา บำรุงหัวใจ ลดความอ้วน โทษของเสาวรส มีอะไรบ้าง

เสาวรส กระทกรกฝรั่ง สมุนไพร สรรพคุณของเสาวรส

ต้นเสาวรส ภาษาอังกฤษ เรียก Passion Fruit ชื่อวิทยาศาสตร์ของเสาวรส คือ Passiflora edulis Sims เสาวรสมีต้นกำเนิดในประเทสแถบทวีปอเมริกาใต้ ประโยชน์ของเสาวรสมีมากมายหลาย เนื่องจากผลเสาวรสอุดมไปด้วยวิตามินและแร่ธาตุหลายชนิด เช่น วิตามินซี วิตามินเอ วิตามินบี2 วิตามินบี3 กรดโฟลิก ธาตุแคลเซียม ธาตุเหล็ก ธาตุแมกนีเซียม ธาตุฟอสฟอรัส ธาตุโพแทสเซียม ธาตุสังกะสี และคาร์โบไฮเดรต สำหรับเสาวรสในประเทศไทย ได้มีการปลูกครั้งแรกในปี พ.ศ. 2498 ปัจจุบันปลูกมากในภาคเหนือและภาคตะวันออก

สายพันธ์เสาวรส

สำหรับสายพันธุ์เสาวรสที่นิยมปลูกในประเทศไทย มี 3 สายพันธ์ คือ เสาวรสสายพันธ์ผลสีเหลืองทอง เสาวรสสายพันธ์ผลสีม่วง และ เสาวรสสายพันธ์ผสมสีม่วงและสีเหลืองทอง รายละเอียด ดังนี้

  • เสาวรสสายพันธุ์ผลสีเหลืองทอง ( Golden passion fruit ) ผลมีขนาดใหญ่ให้ผลผลิตต่อไร่สูง เป็นสายพันธ์ตามธรรมชาติ พบได้ตามพื้นที่สูงในแถบชายฝั่งทะเลที่มีความสูงตั้งแต่ 800 เมตรเหนือระดับน้ำทะเล
  • เสาวรสสายพันธุ์ผลสีม่วง ( Purple passion fruit ) ผลมีขนาดเล็กกว่าพันธุ์สีเหลืองทอง เปลือกผลจะบางกว่าพันธุ์สีเหลืองทอง และ ให้ผลผลิตต่อไร่ต่ำกว่าสายพันธ์ผลสีเหลืองทอง สายพันธุ์นี้พบได้ในที่สูงประมาณ 1,000 – 2,000 เมตรเหนือระดับน้ำทะเล ชอบอากาศค่อนข้างหนาวเย็น
  • เสาวรสสายพันธุ์ผสมสีม่วงกับสีเหลืองทอง ( Hybrid passion fruit ) ผลให้รสหวาน ผลขนาดใหญ่ เปลือกบาง และให้ผลผลิตต่อไร่สูง

ลักษณะของต้นเสาวรส

ต้นเสาวรส เป็นพืชในเขตร้อนมีอายุประมาณ 4-5 ปี สามารถขยายพันธ์โดยการปักชำและเสียบยอด ลักษณะของต้นเสาวรส มีดังนี้

  • ลำต้นเสาวรส ลักษณะเป็นเภาไม้เลื้อย เถาแตกกิ่ง และ มีหนามขนาดเล็กขึ้นปกคลุมห่างๆ
  • ใบเสาวรส ลักษณะเป็นใบเดียวแทงออกเรียงสลับกันตามเถา ใบมีสีเขียว ลักษณะใบเป็นแฉกๆ ปลายแฉกแหลม แผ่นใบหนาและสากมือ
  • ดอกเสาวรส ลักษณะเป็นดอกเดี่ยว แทงออกตามซอกใบและตามเถา กลีบดอกมีสีเขียว เมื่อบานจะส่งกลิ่นหอมอ่อนๆ
  • ผลเสาวรส ลักษณะเป็นผลเดียว ผลกลม อวบน้ำ สีของผลแตกต่างกันตามสายพันธุ์ เปลือกผลค่อนข้างหนา ผิวเป็นมัน ภายในมีเมล็ดจำนวนมาก
  • เมล็ดเสาวรส อยู่ภายในผล ลักษณะเป็นรูปรี เมล็ดด้านในมีสีดำ

คุณค่าทางโภชนาการของเสาวรส

สำหรับการรับประทานเสาวรสเป็นอาหาร นินมรับประทานผลเสาวรส ให้รสชาติเปรี้ยวอมหวาน นักโภชนาการได้ศึกษาคุณค่าทางโภชนาการของผลเสาวรสขนาด 100 กรัม พบว่าให้พลังงานมากถึง 97 กิโลแคลอรี มีสารอาหารสำคัญ ประกอบด้วย คาร์โบไฮเดรต 23.38 กรัม น้ำตาล 11.2 กรัม กากใยอาหาร 10.4 กรัม ไขมัน 0.7 กรัม โปรตีน 2.2 กรัม วิตามินเอ 64 ไมโครกรัม เบตาแคโรทีน 734 ไมโครกรัม วิตามินบี2 0.13 มิลลิกรัม วิตามินบี3 1.5 มิลลิกรัม วิตามินบี6 0.1 มิลลิกรัม วิตามินบี9 14 ไมโครกรัม โคลีน 7.6 มิลลิกรัม วิตามินซี 30 มิลลิกรัม วิตามินเค 0.7 ไมโครกรัม ธาตุแคลเซียม 12 มิลลิกรัม ธาตุเหล็ก 1.6 มิลลิกรัม ธาตุแมกนีเซียม 29 มิลลิกรัม ธาตุฟอสฟอรัส 68 มิลลิกรัม โพแทสเซียม 348 มิลลิกรัม ธาตุโซเดียม 28 มิลลิกรัม และธาตุสังกะสี 0.1 มิลลิกรัม

สรรพคุณของเสาวรส

สำหรับการใช้ประโยชน์จากเสาวรสในด้านสมุนไพร และ การรักษาโรคนั้น เราใช้ประโยชน์จากผลเสาวรส โดยประโยชน์ของผลเสาวรส มีดังนี้

  • ช่วยบำรุงสายตา เนื่องจากผลเสาวรสมีวิตามินเอ และ สารฟลาโวนอยด์ ช่วยป้องกันเซลล์ประสาทตาถูกทำลาย
  • ช่วยกระกระตุ้นระบบขับถ่าย เนื่องจากเสาวรสมีกากใยอาหาร เหมาะสำหรับใช้ดีท็อกซ์ของเสียออกจากร่างกาย
  • ช่วยบำรุงหัวใจ โพแทสเซียม เป็นสารอาหารที่มีบทบาทสำคัญต่อเซลล์ และของเหลวในร่างกาย ช่วยให้การทำงานของหัวใจ และความดันโลหิตเป็นปกติ
  • บำรุงกระดูก เนื่องจากเสาวรสมีแคลเซียมและฟอสฟอรัสสูง ช่วยบำรุงเหงือกและฟันด้วย
  • ช่วยให้นอนหลับง่าย ช่วยผ่อนคลาย
  • ช่วยลดน้ำหนัก เนื่องจากเสาวรสมีแคลอรี่ต่ำ รับประทานแล้วไม่อ้วน ลดการสร้างไขมันใหม่ และ ช่วยสลายไขมันเก่าได้เป็นอย่างดี
  • ช่วยบรรเทาอาการหอบหืด เนื่องจากสารไบโอฟลาโวนอยด์ ( Bioflavonoid ) ที่ช่วยเสริมสร้างความแข็งแรงให้กับร่างกายได้ ช่วยเสริมภูมิคุ้มกันร่างกาย วิตามินซีในเสาวรสช่วยส่งเสริมระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายให้แข็งแรง

โทษของเสาวรส

สำหรับการนำเสาวรสมาใช้ประโยชน์ด้านการรักษาโรคและบำรุงร่างกาย มีข้อควรระวังโดย ต้นสดของเสาวรสมีความเป็นพิษ ห้ามนำมารับประทานเด็ดขาด อาจทำให้เสียชีวิตได้