ฟักแม้ว มะระหวาน พืชสวนครัวแสนอร่อย สมุนไพรมีประยชน์

ฟักแม้ว หรือ มะระหวาน พืชไม้เลื้อย สมุนไพร สรรพคุณหลากหลาย บำรุงโลหิต ปรับสมดุลร่างกาย วิตามินสูง นิยมรับประทานเป็นอาหาร ทั้งยอดฟักแม้วอ่อน และ ผลเป็นอาหาร ทำความรู้จักกับฟักแม้วว่าเป็นอย่างไร

ฟักแม้ว มะระหวาน สมุนไพร พืชสวนครัว

ต้นฟักแม้ว ภาษาอังกฤษ เรียก Chayote ชื่อวิทยาศาสตร์ของฟักแม้ว คือ Sechium edule (Jacq) Swartz. จัดรวมอยู่ในวงศ์ไม้เถา พืชตระกูลแตง สำหรับชื่อเรียกตามท้องถิ่นของฟักแม้ว ได้แก่ มะเขือนายกมะเขือฝรั่ง ฟักญี่ปุ่น บ่าเขือเครือ แตงกะเหรี่ยง ฟักม้ง มะระญี่ปุ่น ฟักแม้วนิยมเรียกกันอีกชื่อว่า มะระหวาน มีถิ่นกำเนิดในแถบอเมริกากลาง และมีการนำมาปลูกในประเทศไทยแห่งแรกในจังหวัดแพร่ สันนิษฐานกันว่ามีการนำเข้ามาปลูกในไทยโดยหมอสอนศาสนา และปลูกมีการปลูกแพร่หลายประเทศทั่วโลก พบมากในแถบภาคเหนือ ปัจจุบันจะเพาะปลูกฟักแม้วกันมากในจังหวัดเลย เพชรบูรณ์ และจังหวัดทางภาคเหนืออย่างเชียงราย

ประโยชน์ของฟักแม้ว นิยมนำมาประกอบอาหาร ทั้งผลและใบ รับประทานเป็นเครื่องเคียงกินกับน้ำพริก ใช้ทำต้มจืด แกงเลียง ก๋วยเตี๋ยวราดหน้า ผัดกับหมู ผัดน้ำมันหอย ลาบ ยำยอดฟักแม้ว แต่ส่วนใหญ่แล้วจะนำมาผัดน้ำมันหอย เรียกว่า ผัดฟักแม้ว ส่วนรากมีแป้งเป็นส่วนประกอบมาก สามารถนำมารับประทานเป็นแหล่งพลังงานได้ นอกจากนั้นใช้เป็นอาหารสัตว์ได้ทุกส่วนของต้นฟักแม้ว เป็นแหล่งพลังงาน วิตามิน ธาตุอาหารต่างๆ

ลักษณะของต้นฟักแม้ว 

ต้นฟักแม้ว เป็นเถาไม้เลื้อย ลักษณะทั่วไปจะคล้ายกับพืชที่อยู่ในตระกูลแตง แต่มีลักษณะหลายอย่างที่แตกต่างกัน เช่น ลักษณะของลำต้น ใบ ยอด และมือจับ ลักษณะของต้นฟักแม้ว มีดังนี้

  •  ลำต้นฟักแม้ว คล้ายต้นแตงกวาผสมฟักเขียว มีระบบรากสะสมขนาดใหญ่ ลักษณะลำต้นเป็นเหลี่ยม เป็นเถา มีความยาวประมาณ 15 ถึง 30 ฟุต มีเถาแขนง 3 ถึง 5 เถา และมีมือเกาะเจริญที่ข้อ ลำต้นอ่อนและอวบน้ำ
  • ใบฟักแม้ว ลักษณะเป็นเหลี่ยมมี 3 ถึง 5 เหลี่ยม ใบสีเขียว หยาบคล้ายใบตำลึงแต่มีขนาดใหญ่กว่า ใบมีขนทั้งด้านบนและด้านล่าง
  • ดอกฟักแม้ว ลักษณะดอกเป็นช่อ มีสีขาวปนเขียว ออกดอกตามข้อระหว่างต้นกับก้านใบ
  • ผลฟักแม้ว ลักษณะผลกลมยาว เป็นผลเดี่ยว มีสีเขียวอ่อน คล้ายลูกแพร์ ผลมีความยาวประมาณ 7 ถึง 20 เซนติเมตร เนื้อผลมีรสหวาน

คุณค่าทางอาหารของฟักแม้ว 

นักโภชนาการได้ทำการศึกษาผลฟักแม้ว ขนาด 100 กรัม จะได้พลังงาน 19 กิโลแคลลอรี มีสารอาหารสำคัญประกอบด้วย คาร์โบไฮเดรต 4.51 กรัม กากใยอาหาร 1.7 กรัม ไขมัน 0.13 กรัม โปรตีน 0.82 กรัม วิตามินบี1 0.025 มิลลิกรัม วิตามินบี2 0.029 มิลลิกรัม วิตามินบี3 0.47 มิลลิกรัม วิตามินบี5 0.249 มิลลิกรัม วิตามินบี6 0.076 มิลลิกรัม วิตามินบี9 93 ไมโครกรัม วิตามินซี 7.7 มิลลิกรัม วิตามินอี 0.12 มิลลิกรัม วิตามินเค 4.1 ไมโครกรัม ธาตุแคลเซียม 17 มิลลิกรัม ธาตุเหล็ก 0.34 มิลลิกรัม ธาตุแมกนีเซียม 12 มิลลิกรัม ธาตุฟอสฟอรัส 18 มิลลิกรัม ธาตุโพแทสเซียม 125 มิลลิกรัม และ ธาตุสังกะสี 0.74 มิลลิกรัม

สรรพคุณของฟักแม้ว

สำหรับการนำฟักแม้วมาใช้ประโยชน์ด้านการบำรุงร่างกายและรักษาโรค สามารถใช้ประโยชน์จาก ผล ใบ และ ก้านใบ สรรพคุณของฟักแม้วส่วนต่างๆ มีดังนี้

  • ผลฟักแม้ว สรรพคุณบำรุงหัวใจ บำรุงเลือด ลดความดันโลหิต บำรุงเหงือกและฟัน ช่วยขับปัสสาวะ รักษานิ่ว แก้อักเสบ
  • ใบฟักแม้ว สรรพคุรช่วยขับถ่าย แก้ท้องผูก บำรุงหัวใจ บำรุงเลือด ลดความดันโลหิต บำรุงเหงือกและฟัน ช่วยขับปัสสาวะ รักษานิ่ว แก้อักเสบ
  • ก้านใบ สรรพคุณช่วยขับถ่าย แก้ท้องผูก บำรุงหัวใจ บำรุงเลือด ลดความดันโลหิต บำรุงเหงือกและฟัน ช่วยขับปัสสาวะ รักษานิ่ว แก้อักเสบ