สมุนไพรไทย แหล่งข้อมูลพืชพื้นบ้าน ภูมิปัญญาไทย เพื่อสุขภาพ

สมุนไพรไทยในปัจจุบันมีอะไรบ้าง ข้อมูลพืชพื้นบ้านใกล้ตัว ภูมิปัญญาเพื่อการรักษาโรค ประเภท สรรพคุณ โทษ ความรู้เพื่อสุขภาพ แพทย์ทางเลือก กระทรวงสาธารณสุข บรรรจุการพัฒนาสมุนไพรในแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติด้วย

สมุนไพร สมุนไพรไทย สมุนไพรมีอะไรบ้าง

ความหมายของสมุนไพร

สมุนไพร หมายถึง พืชที่นำมาใช้ประโยชน์เป็นยาที่ได้จากพืช สัตว์ หรือ แร่ธาตุ โดยมีการผสม ปรุง หรือ แปรสภาพ ในรูปแบบต่างๆ ทั่วไปหากกล่าวถึง สมุนไพร คนทั่วไปมักนึกถึง พืชที่สามารถนำมาทำเป็นยาเท่านั้น แต่จริงๆแล้ว สมุนไพร หมายรวมถึง สัตว์ หรือ แร่ธาตุจากธรรมชาติด้วย อ้างอิงตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2525

ยาสมุนไพร หมายถึง ยาที่ได้จากพฤกษาชาติ สัตว์ หรือ แร่ธาตุ ซึ่งมิได้ผสมปรุงหรือแปรสภาพ เช่น ส่วนต่างๆของพืช ราก ลำต้น ใบ ดอก หรือ ผล ไม่ได้ผ่านกระบวนการแปรรูปใดๆ แต่สำหรับในทางการค้าแล้ว ยาสมุนไพรจะถูกแปรรูปให้อยู่ในรูปแบบต่างๆ เพื่อความสะดวกในการใช้และจำหน่าย เช่น ทำให้เล็กลง บดเป็นผง หรือ อัดเป็นแท่ง

ประโยชน์ของสมุนไพร

สำหรับประโยชน์ของสมุนไพร มีหลากหลายแต่วัตถุประสงค์หลักของการใช้สมุนไพร คือ การรักษาโรค และ ทำให้มนุษย์หายจากอาการเจ็บป่วยต่างๆ เราสามารถสรุปประโยชน์ของสมุนไพร ได้ดังนี้

  • สามารถใช้เป็นวัตถุดิบหลักในการผลิตยา
  • สามารถเป็นวัตถุดิบที่ใช้เป็นสารตั้งต้นในการสังเคราะห์ตัวยา เช่น น้ำมันพืช สามารถนำมาทำเป็นวัตถุดิบสารตั้งต้นในการผลิตบีตาซิโตสเตียรอล ( beta sitosterol ) ซึ่งจะนำมาผลิตยาสเตียรอยด์ได้ เป็นต้น
  • สามารถเป็นตัวอย่างของการศึกษาสารเคมีที่มีคุณสมบัติเหมือนตัวยาในสมุนไพร
  • สามารถเป็นผลิตภัณฑ์สำหรับดูแลสุขภาพ เช่น โสม นมผึ้ง เกสรผึ้ง เป็นต้น

ความสำคัญของสมุนไพรด้านการสาธารณสุข

มีหลักฐานว่ามนุษย์รู้จักการใช้ พืชสมุนไพรในการรักษาโรคมากว่า 6,000 ปี ซึ่งในระยะหลังๆ ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์พัฒนาก้าวหน้ามากขึ้น มีการผลิตยาจากสารเคมี มีการสังเคราะห์ เพื่อนำมาใช้ประโยชน์ได้ง่าย สะดวกสบายกว่าการใช้สมุนไพรแบบเดิมๆ ทำให้ความต้องการในการใช้สมุนไพรลดลง แต่ในทางการสาธารณสุข ยอมรับว่า สารต่างๆที่สกัดจากสมุนไพรมีสรรพคุณที่ดีกว่ายาที่สังเคราะห์ได้ทางวิทยาศาสตร์ และ ปัจจุบันยังมีพืชอีกหลายชนิดที่ยังไม่ได้มีการศึกษาวิจัย เพื่อพัฒนานำมาทำตัวยา

นโยบายสาธารณสุขขั้นมูลฐานของประเทศไทยในปี พ.ศ. 2522 มีโครงการสาธารณสุขขั้นมูลฐานในแผนพัฒนาการสาธารณสุข ตามแผนพัฒนา การเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 4 ปี พ.ศ. 2520 – 2524  ต่อเนื่องจนถึงแผนพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 7 พ.ศ. 2535 – 2539 ระบุใหัพัฒนาสมุนไพรและการแพทย์แผนไทยในงานสาธารณสุขมูลฐาน โดยรายละเอียด ดังนี้

  • สนับสนุนและพัฒนาวิชาการและเทคโนโลยีพื้นบ้านอันได้แก่ การแพทย์แผนไทย เภสัช กรรมแผนไทย การนวดไทย สมุนไพร และเทคโนโลยีพื้นบ้าน เพื่อใช้ประโยชน์ในการแก้ไขปัญหา สุขภาพของชุมชน
  • สนับสนุนและส่งเสริมการดูแลรักษาสุขภาพของตนเอง โดยใช้ สมุนไพร การแพทย์พื้นบ้าน การนวดไทย ในระดับบุคคล ครอบครัว และชุมชน ให้เป็นไปอย่างถูกต้องเป็นระบบสามารถปรับประสานการดูแลสุขภาพแผนปัจจุบันได้ อาจกล่าวได้ว่าสมุนไพรสำหรับสาธารณสุขมูลฐานคือสมุนไพรที่ใช้ในการส่งเสริมสุขภาพ และการรักษาโรค/อาการเจ็บป่วยเบื้องต้น เพื่อให้ประชาชนสามารถพึ่งตนเองได้มากขึ้น

ความสำคัญของสมุนไพรด้านเศรษฐกิจ

สมุนไพร จัดเป็นพืชเศรษฐกิจอีกประเภทหนึ่งของไทย ซึ่งสมุนไพรที่ประเทศไทยส่งออก เช่น กระวาน ขมิ้นชัน มะขามเปียก เป็นต้น พืชเหล่านี้มีความต้องการของตลาดต่างประเทศสูงมาก กรมวิชาการเกษตรและกรมส่งเสริมการเกษตรของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ มีโครงการวิจัยพัฒนาระบบการผลิต การตลาด และ การสร้างงานในเกี่ยวกับสมุนไพร ในแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 6 พ.ศ. 2530-2534 เพื่อพัฒนาคุณภาพและแหล่งปลูกสมุนไพรเพื่อการส่งออก โดยมีพืช 13 ชนิดที่ได้รับการศึกษา เพื่อส่งเสริม คือ มะขามแขก กานพลู เทียนเกล็ดหอย ดองดึง เร่ว กระวาน ชะเอมเทศ ขมิ้น จันทร์เทศ ใบพลู พริกไทย ดีปลี และ น้ำผึ้ง เป็นต้น

บทบาทของสมุนไพรด้านเศรษฐกิจ

สมุนไพรในปัจจุบันมีบทบาทและมีความสำคัญต่อเศรษฐกิจ ซึ่งในแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ได้มีโครงการสมุนไพรกับสาธารณสุขมูลฐาน โดบได้สนับสนุนให้มีการใช้สมุนไพรเพื่อนำมาบำบัดโรค ในสถานบริการสาธารณสุขของรัฐให้มากขึ้น รวมถึงมีการส่งเสริมให้มีการปลูกพืช เพื่อนำเอามาเป็นส่วนผสมของตำรับยา สมุนไพรจะช่วยให้ประเทศสามารถประหยัดเงินในการนำเข้ายาจากต่างประเทศ และสร้างอาชีพให้กับชุมชนได้

นอกจากนั้น มีการส่งเสริมให้มีการศึกษาค้นคว้า เพื่อพัฒนายาจากสมุนไพร และ นำมาพัฒนาให้อยู่ในรูปแบบที่สะดวกต่อการบริโภค เช่น แคปซูล ยาเม็ด ครีม ขี้ผึ้ง เป็นต้น รัฐบาลได้สนับสนุนให้มีการวิจัยพืชต่างๆ ที่มีสารสำคัญที่มีคุณสมบัติทางเคมี เพื่อใช้ในการรักษาโรค รวมถึงส่งเสริมให้ศึกษาถึงความเป็นพิษและผลข้างเคียงจากการใช้พืชต่างๆในการรักษาโรค เพื่อความเหมาะสมในการใช้ประโยชน์

ประเภทของสมุนไพร

การนำเอาทรัพยากรทางธรรมชาติมาใช้ประโยชน์ด้านการรักษาโรคนั้นมีหลากหลาย ซึ่งการแบ่งประเภทของสมุนไพรไทย สามารถแบ่งได้หลายแบบ เริ่มตั้งแต่ แบ่งตามสรรพคุณในการรักษาโรค แบ่งตางลักษณะของพืช หรือ แบ่งตามที่มาของสมุนไพร ซึ่งเราสามารถแบ่ง ได้ 3 ลักษณะ คือ พืช สัตว์ และ แร่ธาตุ ที่นำมาใช้รักษาโรคได้ โดยรายละเอียด มีดังนี้

ประเภทของสมุนไพรแบ่งตามลักษณะของวัตถุดิบ

พืชสมุนไพร คือ พืชที่มีประโยชน์ในการบำรุงร่างกายและการรักษาโรค ซึ่งพืชเป็นวัตถุดิบในการนำมาทำสมุนไพรมากที่สุด และยังสามารถแบ่งได้อีกมากมาย มีดังนี้

หญ้าคา สมุนไพร สรรพคุณของหญ้าคา โทษของหญ้าคา หญ้าคา
สับปะรด ผลไม้ สมุนไพร สรรพคุณของสับปะรด สับปะรด ซ่อนกลิ่น ลั่นทม ดอกมีกลิ่นหอม สมุนไพร ซ่อนกลิ่น
ลูกสำรอง ต้นสำรอง สมุนไพร สรรพคุณของลูกสำรอง ลูกสำรอง เมล็ดแมงลัก ใบแมงลัก สมุนไพร พืชพื้นบ้าน แมงลัก
แคนา แคป่า สมุนไพร สรรพคุณของแคนา แคนา ท้าวยายม่อม สมุนไพร สรรพคุณของเท้ายาวม่อม ท้าวยายม่อม
มะเฟือง ผลไม้ สมุนไพร สรรพคุณของมะเฟือง มะเฟือง ดอกเข็ม ต้นเข็มแดง สมุนไพร สรรพคุณของต้นเข็ม เข็มแดง
กระท้อน ผลไม้ สมุนไพร สมุนไพรไทย กระท้อน กระทือ สมุนไพร สมุนไพรไทย สรรพคุณของกระทือ กระทือ
ส้มโอ สมุนไพร ผลไม้ สรรพคุณของส้มโอส้มโอ แห้ว สมุนไพร สมุนไพรไทย สรรพคุณของแห้ว แห้ว
กล้วยน้ำว้า ผลไม้ สมุนไพร สรรพคุณของกล้วยน้ำว้ากล้วยน้ำว้า บอน สมุนไพร พืชพื้นบ้าน สรรพคุณของบอนบอน
เงาะ สมุนไพร ผลไม้ สรรพคุณของเงาะเงาะ บุก บุกคางคก สมุนไพร สรรพคุณของบุก บุกคางคก
ถั่วแดง ธัญพืช สรรพคุณของถั่วแดง สมุนไพรถั่วแดง ถั่วเขียว สมุนไพร ธัญพืช สรรพคุณของถั่วเขียวถั่วเขียว
ขนุน สรรพคุณของขนุน ผลไม้ สมุนไพรขนุน ถั่วเหลือง ธัญพืช สมุนไพร สรรพคุณของถั่วเหลืองถั่วเหลือง
อินทนิล ไม้ยืนต้น สรรพคุณของอินทนิล สมุนไพรอินทนิล หญ้าขัด ขัดมอน สมุนไพร สรรพคุณของหญ้าขัดหญ้าขัด
ผักคะน้า สรรพคุณของผักคะน้า พืชสวนครัว สมุนไพรคะน้า กระเจี๊ยบ สมุมไพร สรรพคุณของกระเจี๊ยบกระเจี๊ยบ
ชะมวง สมุนไพร สรรพคุณของชะมวง พืชรสเปรี้ยวชะมวง แก้วมังกร สมุนไพร สรรพคุณของแก้วมังกรแก้วมังกร
อ้อย ต้นอ้อย สรรพคุณของอ้อย สมุนไพรอ้อย เก็กฮวย สรรพคุณของเก็กฮวย ดอกเก็กฮวย สมุนไพรเก็กฮวย
ไมยราบ สรรพคุณของไมยราบ สมุนไพร พืชคลุมดินไมยราบ ยางนา สรรพคุณของยางนา สมุนไพร สมุนไพรไทยยางนา
ดอกคำฝอย สมุุนไพร สรรพคุณของดอกคำฝอย สมุนไพรไทยคำฝอย งาดำ สรรพคุณของงาดำ สมุนไพร ธัญพืชงาดำ
ต้นยอ ลูกยอ สมุนไพร สรรพคุณของลูกยอยอ ปีบ กาสะลอง สมุนไพร สรรพคุณของปีบปีบ
มะเขือพวง สมุนไพร ผักสวนครัว สรรพคุณของมะเขือพวงมะเขือพวง รากสามสิบ ว่านสามร้อยผัว สมุนไพร สรรพคุณของรากสามสิบรากสามสิบ
ถั่งเช่า สมุนไพร บำรุงร่างกาย สรรพคุณของถั่งเช่าถั่งเช่า กระเจี๊ยบเขียว สมุนไพร สรรพคุณของกระเจี๊ยบเขียวกระเจี๊ยบเขียว
ผักกระเฉด สมุนไพร ผักสวนครัว สรรพคุณของผักกระเฉดผักกระเฉด ว่านชักมดลูก สมุนไพร สมุนไพรสำหรับสตรีว่านชักมดลูก
หม่อน มัลเบอร์รี่ สมุนไพร สรรพคุณของหม่อนหม่อน ดีปลี ประดงข้อ สมุนไพร สรรพคุณของดีปลีดีปลี
โด่ไม่รู้ล้ม ว่านโด่ไม่รู้ล้ม สมุนไพร สรรพคุณของโด่ไม่รู้ล้มโด่ไม่รู้ล้ม มะลิ ดอกมะลิ สรรพคุณของมะลิ สมุนไพรมะลิ
ยี่หร่า สมุนไพร สมุนไพรกลิ่นหอม สรรพคุณของยี่หร่ายี่หร่า ฟ้าทะลายโจร สมุนไพร สรรพคุณของฟ้าทะลายโจร สมุนไพรไทยฟ้าทะลายโจร
ผักแพว ผักไผ่ สมุนไพร ผักสวนครัวผักแพว ส้มแขก สมุนไพร สมุนไพรราเปรี้ยว สรรพคุณของส้มแขกส้มแขก
ฟักเขียว ฟักแฟง สมุนไพร พืชสวนครัวฟักเขียว มะเขือยาว ผลมะเขือยาว ผักสวนครัว สรรพคุณของมะขือยาวมะเขือยาว
มะยม พืชมงคล ผลไม้ สมุนไพรมะยม ฟักข้าว สมุนไพร พืชพื้นเมือง สรรพคุณของฟักข้าวฟักข้าว
ว่านหางจระเข้ สมุนไพร ต้นว่านหางจระเข้ สมุนไพรไทยว่านหางจระเข้ ดอกกระเจียว ต้นกระเจียว สมุนไพร สรรพคุณของกระเจียวดอกกระเจียว
ชะคราม ใบชะคราม สมุนไพร สรรพคุณของใบชะครามชะคราม ทับทิม สรรพคุณของทับทิม สมุนไพร ผลไม้ ทับทิม
ทุเรียน ผลไม้ สมุนไพร สรรพคุณของทุเรียนทุเรียน พริก พริกขี้หนู สมุนไพร สรรพคุณของพริกขี้หนูพริกขี้หนู
สะเดา ดอกสะเดา สมุนไพร สรรพคุณของสะเดาสะเดา กระเทียม สมุนไพร พืชสวนครับ สรรพคุณของกระเทียมกระเทียม
พลูคาว สมุนไพร สมุนไพรไทย ผักคาวตองพลูคาว แตงกวา สมุนไพร สรรพคุณของแตงกวา สมุนไพรไทยแตงกวา
ข่อย กิ่งข่อย สมุนไพร สรรพคุณของข่อยข่อย ผักบุ้ง ผักสวนครัว สมุนไพร สรรพคุณของผักบุ้งผักบุ้ง
ฝรั่ง สรรพคุณของฝรั่ง สมุนไพร ผลไม้ฝรั่ง ดาวเรือง ต้นดาวเรือง สมุนไพร ไม้มงคลดาวเรือง
ลูกเดือย เดือย ธัญพืช สมุนไพรลูกเดือย กานพลู สมุนไพร สมุนไพรไทย สมุนไพรกลิ่นหอมกานพลู
มะนาว สมุนไพรรสเปรี้ยว สมุนไพรไทย สรรพคุณของมะนาวมะนาว แครอท ต้นแครอท ผักสวนครัว สมุนไพรแครอท
เผือก ต้นเผือก สมุนไพร สมุนไพรไทยเผือก บอระเพ็ด สมุนไพร สมุนไพรไทย สมุนไพรรสขมบอระเพ็ด
รางจืด ว่านรางจืด สมุนไพรไทย สรรพคุณของรางจืดรางจืด พริกไทย ต้นพริกไทย สรรพคุณของพริกไทย โทษของพริกไทยพริกไทย
เห็ดหอม ต้นเห็ดหอม สมุนไพร เห็ดเห็ดหอม ตำลึง ผักตำลึง สมุนไพร พืชสวนครัวตำลึง
คื่นช่าย สมุนไพร ผักสวนครัว สรรพคุณของคื่นฉ่ายคื่นฉ่าย ต้นชะพลู ใบชะพลู สรรพคุณของชะพลู โทษของชะพลูชะพลู
มะเขือเทศ สมุนไพร พืชสวนครัว สรรพคุณของมะเขือเทศมะเขือเทศ เตย เตยหอม ใบเตย สมุนไพรเตย
ชะอม ต้นชะอม ยอดชะอม สมุนไพรชะอม หอมหัวใหญ่ สมุนไพรในครัว สมุนไพรกลิ่นฉุน สรรพคุณของหอมใหญ่หอมหัวใหญ่
มังคุด เปลือกมังคุด สมุนไพร พืชเศรษฐกิจมังคุด มะขามป้อม มะขามอินเดีย สมุนไพร พืชพื้นบ้านมะขามป้อม
มะระ สมุนไพร พืชสวนครัว สรรพคุณของมะระมะระ ฟักทอง สรรพคุณของฟักทอง ประโยชน์ของฟักทอง สมุนไพรฟักทอง
มะรุม สมุนไพร ผักพื้นบ้าน สรรพคุณของมะรุมมะรุม มะตูม ต้นมะตูม สมุนไพร สรรพคุณของมะตูมมะตูม
มะพร้าว พืชเศรษฐกิจ สรรพคุณของมะพร้าว สมุนไพรมะพร้าว อบเชย สมุนไพรเครื่องเทศ สมุนไพรกลิ่นหอม สมุนไพรอบเชย
สะระแหน่ สมุนไพร สรรพคุณของสะระแหน่ โทษของสะระแหน่สะระแหน่ มะละกอ ผลไม้ สมุนไพร สรรพคุณของมะละกอมะละกอ
มะกรูด สมุนไพร สรรพคุณของมะกรูด โทษของมะกรูดมะกรูด ว่านมหาหงส์ พืชมงคล สมุนไพร สรรพคุณของว่านมหาหงส์มหาหงส์
มะกอก สมุนไพร น้ำมันมะกอก สรรพคุณของน้ำมันมะกอกมะกอก กุยช่าย ต้นกุยช่าย สมุนไพร สรรพคุณของกุยช่ายกุยช่าย
ผักชีฝรั่ง ผักสวนครัว สมุนไพร สรรพคุณของผักชีฝรั่งผักชีฝรั่ง บัวบก ใบบัวบก สรรพคุณของใบบัวบก สมุนไพรบัวบก
กวาวเครือขาว สมุนไพรนมโต สรรพคุณของกวาวเครือ สมุนไพรกวาวเครือขาว กระชาย ประโยชน์ของกระชาย สมุนไพร พืชสวนครัวกระชาย
กระเพรา กะเพรา สมุนไพรพื้นบ้าน สมุนไพรไทยกระเพรา หอมแดง หอมหัวแดง ผักสวนครัว สมุนไพรหอมแดง
ผักชี พืชสวนครัว สมุนไพรไทย สรรพคุณของผักชีผักชี โหระพา ใบโหระพา สมุนไพร สรรพคุณของโหระพาโหระพา
ยอดกระถิน เมล็ดกระถิน กระถิน สมุนไพรกระถิน ทานาคา ต้นทานาคา สมุนไพร บำรุงผิวพรรณทานาคา
ต้นย่านาง ใบย่านาง สมุนไพร สรรพคุณของย่านางย่านาง ชะมดต้น ฝ้ายผี สรรพคุณของชะมดต้น โทษของชะมดต้นชะมดต้น
ขิง ต้นขิง สรรพคุณของขิง โทษของขิงขิง ข่า ต้นข่า สรรพคุณของข่า ประโยชน์ของข่าข่า
มะขาม สรรพคุณของมะขาม โทษของมะขาม สมุนไพรมะขาม การบูร สรรพคุณของการบูร ต้นการบูร สมุนไพรการบูร
ม้ากระทืบโรง ม้ากระทืบโลง สรรพคุณของม้ากระทืบโรง ประโยชน์ของม้ากระทืบโรงม้ากระทืบโรง กัญชง ต้นกัญชง สรรพคุณของกัญชง ประโยชน์ของกัญชงกัญชง
ชุมเห็ดเทศ ประโยชน์ของชุมเห็ดเทศ สมุนไพร สมุนไพรไทยชุมเห็ดเทศ ขมิ้นขัน สรรพคุณของขมิ้นชัน สมุนไพรบำรุงผิว สมุนไพรความงามขมิ้นชัน
ต้นหมามุ่ย หมามุ่ย หมามุ่ยไทย หมามุ่ยอินเดียหมามุ่ย ต้นอัญชัน ดอกอัญชัน สมุนไพร สรรพคุณของดอกอัญชันอัญชัน
ผักโขม สมุนไพร สรรพคุณของผักโขม โทษของผักโขมผักโขม ต้นตะไคร้ สรรพคุณของตะไคร้ สมุนไพร โทษของตะไคร้ตะไคร้
  • กาแฟ
  • กระจับ
  • ขี้ไก่ย่าน
  • จำปา
  • บัวหลวง
  • ขี้เหล็กอเมริกัน
  • โหราเดือยไก่
  • พวงชมพู
  • โสน
  • ผักขวง
  • จำปูน
  • ชมจันทร์
  • ต้นชิงชัน
  • เสาวรส
  • ขี้เหล็กเทศ
  • สะแกแสง
  • กระดังงา
  • จันกระพ้อ
  • ปอผี

สัตว์สมุนไพร คือ ส่วนประกอบของสัตว์ที่ใช้ประโยชน์ในการบำรุงร่างกายและการรักษาโรค มีความเชื่อต่างๆมากมายที่เกี่ยวข้องกับสัตว์ที่คนนำมาใช้ประโยชน์ทั้ง สัตว์บก สัตว์น้ำ สัตว์ปีก และ สัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำ สมุนไพรที่ได้จากสัตว์ มีดังนี้

กระเพาะปลา ถุงลมปลา สรรพคุณของกระเพาะปลา โทษของกระเพาะปลากระเพาะปลา ไขมันทรานส์ ประโยชน์ของไขมันทรานส์ โทษของไขมันทรานส์ ไขมันใช้ทำอาหารไขมันทรานส์
รังนกนางแอ่น สรรพคุณของรังนกนางแอ่น ประโยชน์ของรังนกนางแอ่น รังนกรังนกนางแอ่น น้ำผึ้ง สรรพคุณของน้ำผึ้ง ประโยชน์ของน้ำผึ้ง โทษของน้ำผึ้งน้ำผึ้ง
หูฉลาม คลีบปลาฉลาม กระดูกอ่อนปลาฉลาม สรรพคุณของหูฉลามหูฉลาม ตุ๊กแก สรรพคุณของตุ๊กแก ประโยชน์ของตุ๊กแก สมุนไพรจากสัตว์ตุ๊กแก
ดีงู กินดีงูมีประโยชน์อย่างไร สมุนไพรจากสัตว์ สมุนไพรจากงูดีงูเห่า เปลือกไข่ ประโยชน์ของเปลือกไข่ไก่เปลือกไข่ไก่
รก สรรพคุณของรกคน ประโยชน์ของรกคน สมุนไพรในคนรกคน

แร่ธาตุสมุนไพร คือ แร่ธาตุ ทรัพยากรที่ได้จากธรรมาชาติ ด้านธรณีวิทยา ซึ่งนำมาใช้ประโยชน์ด้านการบำรุงร่างกายและการรักษาโรค สมุนไพรที่ได้จากแร่ธาตุต่างๆ มีดังนี้

พิมเสน สรรคุณของพิมเสน แร่ธาตุ สมุนไพรพิมเสน เกลือ ประโยชน์ของเกลือ สรรพคุณของเกลือ สมุนไพรเกลือ
สารส้ม ประโยชน์ของสารส้ม สรรพคุณของสารส้ม สมุนไพรสารส้ม เหม่าเหล็ก สนิมเหล็ก เขม่าเหล็ก สมุนไพรบำรุงเลือดเหม่าเหล็ก
ทองคำบริสุทธิ์ ทองคำ สรรพคุณของทองคำ ประโยชน์ของทองคำทองคำ นมผา หินปูนสมุนไพร สมุนไพรแก้ตาอักเบ สมุนไพรแก้ปวดนมผา
กำมะถันเหลือง ผงกำมะถันเหลือง สมุนไพร แร่ธาตุสมุนไพรกำมะถันเหลือง หรดากลีบทอง แก้ซางในปาก สมุนไพร แร่ธาตุสมุนไพรหรดาลกลีบทอง
การบูร สรรพคุณของการบูร ต้นการบูร สมุนไพรการบูร แร่ธาตุสมุนไพร หินอ่อนจีน บังลังก์ศิลา สมุนไพรรักษาแผลบัลลังก์ศิลา
สมุนไพรแร่ธาตุ หินปะการัง วัตถุธาตุ ช่วยรักษาแผลหินปะการัง แก้วแกลบ สมุนไพรแร่ธาตุ รสเย็น ช่วยขับปัสสาวะแก้วแกลบ
หินเขี้ยวมังกร สมุนไพรประเภทแร่ธาตุ ช่วยบำรุงหัวใจ บำรุงระบบประสาทหินเขี้ยวมังกร หินฟันม้า สมุนไพรแร่ธาตุ ช่วยแก้พิษ ลดอาการอักเสบหินฟันม้า
ตะกั่วนม ตะกั่วแข็ง สมุนไพรแร่ธาตุ แก้อักเสบตะกั่วนม ตะกั่วแข็ง กำมะถันแดง มาด สมุนไพรแร่ะาตุ รักษาแผลกำมะถันแดง
ดินสอพอง ประโยชน์ของดินสอพอง สมุนไพรแร่ธาตุ สมุนไพรบำรุงผิวพรรณดินสอพอง ดินถนำส้วม ดินถนำถาน สมุนไพรแร่ธาตุ รักษาตาอักเสบดินถนำส้วม
ดินถนำถ้ำ ดินท้องถ้ำ สมุนไพรแร่ธาตุ รักษาตาอักเสบดินถนำถ้ำ ดินท้องเรือจ้าง สมุนไพรแร่ธาตุ รักษาเลือดออกตามไรฟัน บำรุงผิวดินท้องเรือจ้าง
ดินรังหมาร่า สมุนไพรแร่ธาตุ ช่วยแก้อักเสบ ช่วยแก้กระหายดินรังหมาร่า ดินขุยปู ดินรูปู สรรพคุณของดินรูปู ประโยชน์ของดินขุยปูดินขุยปู
ดินเหนียว สมุนไพรแร่ธาตุ ช่วยดับพิษอักเสบ แก้มึนชาดินเหนียว น้ำตาล สมุนไพร บำรุงกำลัง ประโยชน์ของน้ำตาลน้ำตาล
ดินประสิว โพแทสเซียมไนเตรต ประโยชน์ของดินประสิว โทษของดินประสิวดินประสิว จุนสี จุณสี คอปเปอร์ซัลเฟต สมุนไพรแร่ธาตุจุนสี
ดีเกลือ ประโยชน์ของดีเกลือ โทษของดีเกลือ สรรพคุณของดีเกลือดีเกลือ

 

ประเภทของสมุนไพรแบ่งตามสรรพคุณการรักษาโรค

สมุนไพรป้องกันมะเร็ง สมุนไพรต้านมะเร็ง สมุนไพรรักษามะเร็ง ป้องกันมะเร็งป้องกันมะเร็ง สมุนไพรบำรุงทางเดินอาหาร สมุนไพรลดกรดในกระเพาะอาหาร สมุนไพร สมุนไพรไทยบำรุงทางเดินอาหาร
สมุนไพรสำหรับความงาม สมุนไพรบำรุงความงาม สมุนไพร สมุนไพรไทยเพื่อความสวยงาม สมุนไพรแก้ปวด สมุนไพรแก้เมื่อย สมุนไพรแก้อักเสบ สมุนไพรไทยแก้ปวด และ แก้อักเสบ
สมุนไพรล้างพิษ สมุนไพรขับสารพิษ สมุนไพรแก้พิษ สมุนไพรไทยช่วยขับสารพิษในร่างกาย สมุนไพรแก้นอนไม่หลับ สมุนไพรทำให้หลับสบาย สมุนไพรช่วยผ่อนคลาย สมุนไพรลดความเครียดแก้นอนไม่หลับ และ ช่วยผ่อนคลาย
สมุนไพรลดความดัน สมุนไพรลดความดันเลือด สมุนไพรลดความดันโลหิต สมุนไพรลดความดัน สมุนไพรบำรุงผิวพรรณ สมุนไพรบำรุงผิว สมุนไพรรักษาโรคผิวหนัง สมุนไพรไทยเสริมความงามบำรุงผิว และ รักษาโรคผิวหนัง
สมุนไพรรักษาสิว สมุนไพรรักษาสิวอักเสบ สมุนไพรรักษาสิวอุดตัน รักษาสิวรักษาสิว สมุนไพรบำรุงเลือด สมุนไพรธาตุเหล็กสูง สมุนไพร สมุนไพรไทยบำรุงเลือด
สมุนไพรบำรุงดวงตา สมุนไพรบำรุงสายตา บำรุงสายตา สมุนไพรบำรุงสายตาและดวงตา สมุนไพรเร่งน้ำนม สมุนไพรสำหรับอยู่ไฟ สมุนไพรหลังคลอด สมุนไพรสำหรับสตรีหลังคลอดสำหรับสตรีหลังคลอด
สมุนไพรช่วยเจริญอาหาร สมุนไพรแก้เบื่ออาหาร สมุนไพร สมุนไพรไทยช่วยเจริญอาหาร สมุนไพร สมุนไพรไทย สมุนไพรช่วยขับปัสสาวะ กระตุ้นการปัสสาวะช่วยขับปัสสาวะ
สมุนไพรบำรุงกระดูก สมุนไพรบำรุงข้อ รักษากระดูก สมุนไพรบำรุงข้อและกระดูก สมุนไพร สมุนไพรขับเสมหะ สมุนไพรแก้ไอ สมุนไพรไทยแก้ไอ และ ขับเสมหะ
สมุนไพรบำรุงเส้นผม สมุนไพรดูแลเส้นผม สมุนไพร สมุนไพรไทยบำรุงเส้นผม และ บำรุงหนังศรีษะ สมุนไพรช่วยขับลม สมุนไพรลดแน่นท้อง สมุนไพรแก้ท้องอืด สมุนไพรแก้ท้องเฟ้อช่วยขับลม และ แก้ท้องอืดท้องเฟ้อ
สมุนไพรดูแลเหงือก สมุนไพรดูแลฟัน สมุนไพร สมุนไพรไทยดูแลช่องปาก ดูแลเหงือกและฟัน สมุนไพร สมุนไพรไทย บำรุงสมอง บำรุงประสาทบำรุงสมองและประสาท
สมุนไพร สมุนไพรไทย สมุนไพรบำรุงหัวใจ สมุนไพรรักษาหัวใจบำรงหัวใจและหลอดเลือด สมุนไพรลดไขมันในเส้นเลือด สมุนไพรลดคอเรสเตอรัล สมุนไพร สมุนไพรลดไขมันลดไขมันในเส้นเลือด
สมุนไพรรักษาแผล สมุนไพรสมานแผล สมุนไพร สมุนไพรไทยรักษาแผล สมุนไพรยาระบาย สมุนไพรรักษาท้องผูก สมุนไพร สมุนไพรไทยยาระบาย และ แก้ท้องผูก
สมุไพรขับประจำเดือน สมุนไพรสำหรับสตรี สมุนไพร สมุนไพรไทย ช่วยขับประจำเดือน สมุนไพรถ่ายพยาธิ สมุนไพรขับพยาธิ สมุุนไพร สมุนไพรไทยช่วยถ่ายพยาธิ
สมุนไพรแก้ท้องเสีย สมุนไพรแก้ท้องร่วง สมุไพรต้านแบคทีเรีย สมุนไพรไทยแก้ท้องเสีย สมุนไพรเพิ่มสมรรถภาพทางเพศ สมุนไพรท่านชาย สมุนไพรไทย สมุนไพรเพิ่มสมรรถภาพทางเพศ

ความสำคัญของสมุนไพรต่อการพัฒนาประเทศ

ประเทศไทยมีสภาพภูมิประเทศและภูมิอากาศที่เหมาะสม สำหรับการเจริญเติบโตของพืชหลายๆชนิด และด้วยภูมิปัญญาของมุษย์ สัญชาติญานการเอาตัวรอด จึงมีการนำเอาพืชต่างๆมาฝช้รักษาโรคมากมาย ผ่านการลองผิดลองถูก จนเกิดเป็นภูมิปัญาด้านสมุนไพร แต่การใช้ประโยชน์จากพืชเพื่อรักษาโรคต้องใช้อย่างระมัดระวัง และ เข้าใจโรคต่างๆอย่างแท้จริง

รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย ปี พ.ศ. 2560 มาตรา 55 ว่าด้วย การสนับสนุนให้มีการพัฒนาด้านการแพทย์แผนไทยในการบริการสุขภาพ โดยบัญญัติไว้ว่า รัฐต้องดําเนินการให้ประชาชนได้รับบริการสาธารณสุขที่มีประสิทธิภาพอย่างทั่วถึง เสริมสร้างให้ประชาชนมีความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับการส่งเสริมสุขภาพและการป้องกันโรค ส่งเสริมและสนับสนุนให้มีการพัฒนาภูมิปัญญาด้านแพทย์แผนไทย ให้เกิดประโยชน์สูงสุด บริการสาธารณสุขต้องครอบคลุมการส่งเสริมสุขภาพ การควบคุมและป้องกันโรค การรักษาพยาบาล และการฟื้นฟูสุขภาพด้วย รัฐต้องพัฒนาการบริการสาธารณสุขให้มีคุณภาพและมีมาตรฐาน และ รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย ปี พ.ศ. 2560  มาตรา 69 ว่าด้วยเรื่อง การส่งเสริมการสร้างนวัตกรรมเพื่อสร้างเศรษฐกิจให้กับ ประเทศ และการสร้างนวัตกรรมยาสมุนไพรก็นับเป็นโอกาสทองของคนไทย

รูปแบบของสมุนไพร

การนำเอาสิ่งต่างๆจากธรรมาชาติ ไม่ว่าจะเป็น พืช สัตว์ หรือ แร่ธาตุ เพื่อนำมาเป็นสมุนไพรในการรักษาโรค เราสามารถจำแนกรูปแบบของสมุนไพร ดังนี้

  • รูปแบบของเหลว เป็นการนำเอาพืชมาต้มกับน้ำ หรือ คั้นเอาน้ำจากพืช หรือนำเอามาดองกับสุรา เป็นยาดอง
  • รูปแบบของแข็ง เป็นลักษณะของยาลูกกลอน คือ การนำเอาส่วนต่างของพืชไปตากแห้ง และนำมาบดเป้นผล และ นำมาผสมกัยน้ำผึ้งและปั้นเป็นก้อนกลมๆ เพื่อให้กินง่าย
  • รูปแบบกึ่งแข็งกึ่งเหลว เป็นลักษณะของยกที่ใช้พอก โดยนำส่วนต่างๆของพืชมาบดหรือตำให้แหลก และนำมาพอกรักษาโรค
  • รูปแบบการอบไอน้ำหรือรมควัน เช่น การนำมารมควัน เพื่อใช้ในการสูดดมกลิ่น เพื่อรักษาแผล หรือ โรคเดี่ยวกับระบบทางเดินหายใจ

การนำ สมุนไพรไทย มาใช้ประโยชน์สำหรับรักษาโรค ด้วยการปรุงเพื่อรับประทาน ทา หรือประคบ นั้น แพทย์แผนโบราณ มีรูปแบบการปรุงยาจากสมุนไพร หลายรูปแบบ รายละเอียด ดังนี้

  • การต้ม เป็นการนำเอาพืชมาต้ม นำน้ำที่ได้จากการต้มมาใช้รักษาโรค
  • ยาชง เป็นการนำเอาพืชมาทำให้อยู่ในรูปแบบผง มาผสมกับน้ำร้อน เพื่อนำมาดื่มกิน
  • ยาดอง เป็นการนำเอาพืชมาดอง เนื่องจากพืชบางอย่างไม่เหมาะสมต่อการทานสด การดองเป็นอีกรูปแบบหนึ่งที่ทำให้กินง่ายและได้ประโยชน์
  • การปั้นเป็นยาลูกกลอน เป็นการบดเป็นผงและผสมกับน้ำผึ้ง และปั้นเป็นก้อนให้รับประทานได้ง่าย
  • การคั้นน้ำ เป็นอีกรูปแบบ ที่นิยมใช้กับพืชสดๆ คั้นเอาน้ำจากผล หรือ ใบของพืชมาใช้ประโยชน์
  • ยาพอก เป็นลักษณะของการรักษาภายนอก เช่น แผลสด แผลติดเชื้อ เป็นต้น

หลักการในการใช้สมุนไพร

สำหรับหลักการสำหรับการใช้สมุนไพรไทย เพื่อการบำรุงร่างกายและการรักษาโรค มีหลักการในการปฏิบัติสำหรับการใช้งาน ดังนี้

  • สำหรับอาการของโรคที่ต้องรับการรักษาอย่างเร่งด่วน เช่น ไข้สูงผิดปรกติ อาการซึม อาการไม่รู้สึกตัว การปวดอย่างรุนแรง อาเจียนเป็นเลือด อาการตกเลือดจากช่องคลอด อาการท้องเดินอย่างรุนแรง ควรนำส่งแพทย์เพื่อรับการรักษา ไม่ควรรักษาด้วยตนเอง
  • ห้ามใช้ในปริมาณที่มาก และ ห้ามใช้ติดต่อกันนานเกินไป เพราะ จะเกิดผลเสียมากกว่าการรักษาได้
  • สำหรับโรคที่ยังไม่ทราบสาเหตุของการเกิดโรคอย่างชัดเจน ควรรับการรักษาโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ ไม่ควรรักษาด้วยตนเอง ด้วยการใช้สมุนไพร
  • หากเกิดอาการแพ้ หรือร่างกายผิดปรกติ ควรหยุดการใช้ทันที
  • การรักษาโรคและบำรุงร่างกาย ควรได้รับคำแนะนำการใช้งานจากผู้มีความรู้

การเก็บรักษาสมุนไพร

  • ควรเก็บรักษาไว้ในพื้นที่ไม่ร้อนและไม่มีความชื้น โดยสถานที่เก็บต้องเป็นพื้นที่ที่มีอากาศถ่ายเทได้ดี
  • ต้องเก็บรักษาไว้ในที่แห้ง เพื่อป้องกันเชื้อรา สถานที่จัดเก็บต้องให้แห้งจริงๆ
  • ควรแยกประเภทให้ชัดเจน เพื่อป้องกันความผิดพลาดในการหยิบผิด ซึ่งหากใช้ผิดก็เป็นอันตรายกับคนป่วยได้
  • ต้องตรวจคุณภาพของสมุนไพรอย่างสม่ำเสมอ เพื่อรักษาคุณภาพเพื่อจะได้รักษาอย่างมีประสิทธิภาพด้วย

คำแนะนำการใช้สมุนไพร

สำหรับการใช้สมุนไพรไทยเพื่อการรักษาโรคและบำรุงร่างกาย เป็นเสมือนดาบสองคม สามารถให้คุณและโทษได้ ซึ่งการใช้ประโยชน์ต้องใช้อย่างถูกต้อง และ ใช้ในปริมาณที่เหมาะสม จึงจะเป็นสิ่งที่ดีที่สุด

 

บทสรุป

สมุนไพร สามารถนำมาใช้ประโยชน์เพื่อการรักษา หรือ ป้องกันการเกิดโรคได้ เนื้อหาต่างๆของเราได้รวบรวม พืชใกล้ตัว ชื่อวิทยาศาสตร์ ชิ่ือเรียกอืนๆตามแต่ละท้องถิ่น ลักษณะของพืช และสรรพคุณการรักษาโรค และ โทษจากการใช้ ตลอดจนวิธีใช้ แต่การรักษาโรคต้องได้รับการรักษาและวินิจฉัยสาเหตุของการเกิดโรคจากแพทย์เท่านั้น เราไม่แนะนำให้ท่านศึกษาข้อมูลและนำสมุนไพรไปใช้เพื่อการรักษาโรค โดยขาดคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญ


ถุงกระสอบ ถุงล้อลาก ถุงสายรุ้ง ถุงการ์ตูน
ขายถุงกระสอบ ถุงสายรุ้ง ย้ายหอ ย้ายบ้าน ต้องการถุงกระสอบ ถุงกระสอบราคาโรงงาน
ติดต่อ ทรัพย์ทวี Line Id : nongnlove

โรคต่างๆ
ภาวะความผิดปรกติของร่างกาย เกิดจากสาเหตุอะไรบ้าง ลักษณะอาการที่สามารถสังเกตุได้ และ แนวทางการรักษาโรค สำหรับโรคน่ารู้ มีดังนี้
โรคเบาหวาน โรค อาการโรคเบาหวาน เบาหวาน
โรคเบาหวาน
ภาวะเป็นหนุ่มสาวก่อนวัย โรคเด็ก สุขภาพ ลูกหยุดสูง
ภาวะเป็นหนุ่มสาวก่อนวัย
โรคเก๊าท์ โรคข้อกระดูก โรคต่างๆ การรักษาโรคเก๊าท์
โรคเก๊าท์
โรคความดันโลหิตสูง โรคหัวใจและหลอดเลือด โรคไม้ติดต่อ การรักษาโรคความดัน
โรคความดันโลหิตสูง
มะเร็งเม็ดเลือดขาว ลูคีเมีย โรคมะเร็ง รักษาลูเคีเมีย
โรคมะเร็งเม็ดเลือดขาว
มะเร็งกระเพาะปัสสาวะ โรคมะเร็ง โรคไม่ติดต่อ ฉี่เป็นเลือด
โรคมะเร็งกระเพาะปัสสาวะ
สมุนไพรน่ารู้
แหล่งรวมบทความความรู้เกี่ยวกับ สมุนไพร สรรพคุณและโทษ คำแนะนำในการใช้เพื่อให้เกิดประโยชน์ เพื่อการดูแลสุขภาพของตนเองอย่างเข้าใจสำหรับทุกคน
รางจืด ว่านรางจืด สมุนไพรไทย สรรพคุณของรางจืด
รางจืด
พริกไทย ต้นพริกไทย สรรพคุณของพริกไทย โทษของพริกไทย
พริกไทย
เห็ดหอม ต้นเห็ดหอม สมุนไพร เห็ด
เห็ดหอม
ตำลึง ผักตำลึง สมุนไพร พืชสวนครัว
ตำลึง
คื่นช่าย สมุนไพร ผักสวนครัว สรรพคุณของคื่นฉ่าย
คื่นฉ่าย
ต้นชะพลู ใบชะพลู สรรพคุณของชะพลู โทษของชะพลู
ชะพลู
มะเขือเทศ สมุนไพร พืชสวนครัว สรรพคุณของมะเขือเทศ
มะเขือเทศ
เตย เตยหอม ใบเตย สมุนไพร
เตย
สมุนไพรแยกตามสรรพคุณ
พืช สัตว์ หรือ แร่ธาตุ ต่างๆ มีคุณสมบัติและสรรพคุณทึ่มึประโยชน์ต่อร่างกายที่แตกต่างกันไป ซึ่งเราได้แยก สมุนไพรต่างๆ ตามประโยชน์ในการรักษาโรคต่างๆ เพื่อให้ง่ายต่อการศึกษา มีรายละเอียด ดังนี้
สมุนไพร สมุนไพรไทย สมุนไพรบำรุงหัวใจ สมุนไพรรักษาหัวใจ
บำรงหัวใจและหลอดเลือด
สมุนไพรลดไขมันในเส้นเลือด สมุนไพรลดคอเรสเตอรัล สมุนไพร สมุนไพรลดไขมัน
ลดไขมันในเส้นเลือด
สมุนไพรรักษาแผล สมุนไพรสมานแผล สมุนไพร สมุนไพรไทย
รักษาแผล
สมุนไพรยาระบาย สมุนไพรรักษาท้องผูก สมุนไพร สมุนไพรไทย
ยาระบาย
สมุไพรขับประจำเดือน สมุนไพรสำหรับสตรี สมุนไพร สมุนไพรไทย
ช่วยขับประจำเดือน
สมุนไพรถ่ายพยาธิ สมุนไพรขับพยาธิ สมุุนไพร สมุนไพรไทย
ช่วยถ่ายพยาธิ
สมุนไพรแก้ท้องเสีย สมุนไพรแก้ท้องร่วง สมุไพรต้านแบคทีเรีย สมุนไพรไทย
แก้ท้องเสีย
สมุนไพรเพิ่มสมรรถภาพทางเพศ สมุนไพรท่านชาย สมุนไพรไทย สมุนไพร
เพิ่มสมรรถภาพทางเพศ